Karbüratör Temizleme

Karbüratörlü bir araç kullanıyorsanız, motorun karakterini en çok belirleyen parçanın bu küçük metal kutu olduğunu zamanla fark edersiniz. Rölantide dalgalanma, soğukta zor çalışma, gaza basınca gelen boğulma hissi ve artan yakıt tüketimi çoğu zaman büyük bir arızanın değil, kirlenmiş jikle kanallarının veya reçineleşmiş yakıt kalıntılarının işaretidir. Karbüratör temizliği, doğru sırayla ve sabırla yapıldığında atölyeye gitmeden halledilebilecek, motor performansını gözle görülür biçimde toparlayan bir bakım işlemidir.

Karbüratör Neden Kirlenir?

Karbüratör, havayla yakıtı ölçülü biçimde karıştırıp motora gönderen mekanik bir sistemdir. İçindeki kanalların bazıları saç teli kalınlığındadır; dolayısıyla çok küçük bir tortu bile karışım oranını bozar. Kirlenmenin başlıca sebepleri şunlardır:

• Uzun süre çalıştırılmayan araçlarda benzinin buharlaşıp reçineli bir tabaka bırakması
• Deposundaki pas ve tortunun yakıt filtresini aşıp şamandıra hazneye ulaşması
• Yıpranmış hava filtresinin toz geçirmesi (bu yüzden temizlik öncesi filtre durumu da kontrol edilmeli)
• Kartere bağlı havalandırma hattından gelen yağlı buharın venturi bölgesinde kurum yapması

Yani karbüratör tek başına kirlenmez; yakıt hattı, hava filtresi ve motorun genel bakım durumu bu tabloyu birlikte oluşturur. Temizliğe başlamadan önce hava filtresi değişimini de planlamak, işi iki kez yapmanızı önler.

Hazırlık ve Gerekli Malzemeler

İşe girişmeden önce motorun tamamen soğumasını bekleyin ve akünün eksi kutup başını sökün. Benzin buharı yanıcıdır; çalışma alanınızın havalandırıldığından, yakınınızda kıvılcım veya sıcak yüzey olmadığından emin olun.

• Karbüratör temizleme spreyi (sprey uçlu, uzun borulu olan tercih edilir)
• Basınçlı hava veya en azından pompalı körük
• Düz ve yıldız tornavida seti, uygun ölçüde anahtarlar
• Yeni karbüratör conta takımı ve gerekiyorsa şamandıra iğnesi
• Temiz kap, ince tel ya da naylon kıl fırça, tüy bırakmayan bez
• Eldiven ve koruyucu gözlük

Sökme sırasında telefonla fotoğraf çekmek, özellikle jikle çubuğu, gaz teli ve vakum hortumlarının yerlerini karıştırmamak açısından çok işe yarar. Küçük vidaları ayrı bir kaba koyun; karbüratör vidaları benzer görünse de boyları farklıdır.

Sökmeden Yapılabilecek Ön Temizlik

Kirlilik hafifse tam sökme gerekmez. Motoru çalışır durumda tutup hava filtresi kutusunu çıkarın, temizleme spreyini venturi boğazına kısa aralıklarla püskürtün. Motor devri bir an düşse de kendini toplaması normaldir. Bu yöntem kurumlanmış gaz kelebeği çevresini ve rölanti ayar bölgesini rahatlatır. Ancak jikle kanalları tıkalıysa ya da şamandıra haznesinde tortu birikmişse kalıcı çözüm sağlamaz.

Adım Adım Temizleme

1. Yakıt hattını boşaltın. Benzin hortumunu çıkarıp uygun bir kaba akıtın, hortum ucunu kapatın.
2. Karbüratörü sökün. Gaz teli, jikle bağlantısı ve vakum hortumlarını işaretleyerek ayırın, manifold cıvatalarını çapraz sırayla gevşetin.
3. Üst kapağı açın. Şamandıra haznesinde tortu, su ya da kahverengi çökelti olup olmadığına bakın. Hazne tabanındaki birikim, kirliliğin ne kadar ilerlediğini gösterir.
4. Jikleleri çıkarın. Ana jikle, rölanti jiklesi ve emülsiyon borusunu dikkatlice sökün. Deliklere metal iğne sokmayın; çap büyürse karışım kalıcı olarak bozulur.
5. Parçaları bekletin. Metal parçaları temizleyici içinde 15–20 dakika tutun, ardından fırçayla ovalayın.
6. Kanalları üfleyin. Her deliğe sprey püskürtüp basınçlı hava verin. Işığa tuttuğunuzda jikle deliğinden net bir ışık huzmesi görmelisiniz.
7. Contaları yenileyin. Sertleşmiş conta, temizlik ne kadar iyi olsa da hava kaçağı yapar.
8. Toplayın ve ayar yapın. Şamandıra yüksekliğini üretici değerine getirin, karbüratörü yerine takın, bağlantıları kontrol edin.

Lastik, plastik ve diyafram parçaları temizleyici içinde bekletmeyin; bu kimyasallar kauçuğu şişirir. Onları yalnızca benzine batırılmış bezle silin.

Sonrasında Ayar ve Kontrol

Montajdan sonra motoru çalıştırıp normal sıcaklığa gelmesini bekleyin. Rölanti devrini ve karışım vidasını, en düzgün çalıştığı noktayı bulacak şekilde çeyrek tur adımlarla ayarlayın. Aşağıdaki tablo, sık görülen belirtilerle olası nedenleri eşleştirmenize yardımcı olur.

Hava kaçağı şüphesi varsa motor çalışırken conta bölgelerine kısa sprey verin; devir yükseliyorsa kaçak o noktadadır.

Bakım Aralığı ve Küçük Alışkanlıklar

Düzenli kullanılan bir araçta yılda bir kez detaylı kontrol yeterlidir. Uzun süre bekleyecek araçlarda ise deponun tam dolu bırakılması yoğuşmay