Buji Değişimi Nasıl Yapılır
Motorun düzgün çalışmasını sağlayan en küçük ama en kritik parçalardan biri bujidir. Silindir içindeki sıkıştırılmış yakıt-hava karışımını doğru anda ateşleyen bu parça yorulduğunda, aracınız rölantide titremeye, gaza geç tepki vermeye ve beklenmedik biçimde fazla yakıt tüketmeye başlar. İyi haber şu: araç buji değişimi, temel el aletleri ve biraz sabırla evde yapılabilecek işlemlerin başında gelir. Aşağıda süreci baştan sona, hangi noktada nelere dikkat etmeniz gerektiğini de belirterek anlatıyoruz.
Bujiler ne zaman değişir?
Değişim aralığı bujinin türüne göre ciddi biçimde farklılaşır. Bakır elektrotlu klasik bujiler daha kısa ömürlüdür; platin ve iridyum uçlu olanlar çok daha uzun süre dayanır. Bu yüzden ilk bakacağınız yer aracın kullanım kılavuzudur. Kılavuz elinizin altında değilse, bujiyi söküp durumuna bakmak en güvenilir yöntemdir.
Değişim zamanının geldiğini gösteren belirtiler:
- Soğuk çalıştırmada motorun zor uyanması, marşın uzaması
- Rölantide düzensiz titreme, "teklemek" olarak tanımlanan tutukluk
- Gaza basıldığında tepkinin gecikmesi, yüksek devirde güç kaybı
- Yakıt tüketiminde açıklanamayan artış
- Motor arıza lambasının yanması (ateşleme hatası kodları)
Sökülen bujinin ucuna bakmak da bilgi verir. Açık kahverengi-gri bir renk normaldir. Siyah ve kuru kurum karışımın zengin olduğunu, yağlı parlaklık yağ kaçağını, beyazlaşmış ve erimeye başlamış bir uç ise aşırı ısınmayı gösterir. Kurumlu bir buji görüyorsanız hava filtresinin durumunu da kontrol etmek mantıklı olur; tıkalı filtre karışımı bozar.
Gerekli aletler ve hazırlık
İşe başlamadan önce her şeyi tezgâha dizmek, yarı yolda alet aramaktan iyidir.
- Buji anahtarı (genellikle 16 mm veya 21 mm, içinde lastik tutucu bulunanı tercih edin)
- Lokma kolu ve gerekiyorsa uzatma çubuğu
- Tork anahtarı — bu iş için gerçekten önemli
- Buji tırnak ölçer (filer) ya da tel tipi ölçü aleti
- Basınçlı hava veya küçük bir fırça, temiz bez
- Dielektrik gres ya da ince bakır gres (üretici öneriyorsa)
Motor mutlaka soğuk olmalı. Sıcak alüminyum silindir kapağından buji sökmek diş sıyırma riskini artırır. Aracı düz zemine alın, kontağı kapatın, aküyü mümkünse ayırın. Akü kutup başlarını sökerken oksitlenme veya şişkinlik fark ederseniz, akü ile ilgili sorunları ele aldığımız yazıya göz atmanız faydalı olur.
Adım adım değişim
- Bujilere erişin. Bazı motorlarda üst kapak, hava kanalı veya emme manifoldunun bir kısmını sökmeniz gerekir. Vidaları bir kabın içinde toplayın.
- Bobin veya kabloyu çıkarın. Ateşleme kablolarını gövdesinden değil, ucundaki plastik başlıktan tutarak çekin. Birden fazla kablo varsa sırasını işaretleyin; karıştırmak motorun hiç çalışmamasına yol açar.
- Buji yuvasını temizleyin. Yuvada biriken toz ve kum, buji sökülünce doğrudan silindire düşer. Basınçlı hava ya da fırçayla iyice temizleyin.
- Eski bujiyi sökün. Anahtarı tam oturtun, yavaş ve düz kuvvet uygulayın. İlk hareketten sonra sıkışma hissederseniz zorlamayın; birkaç tur geri sarıp tekrar deneyin.
- Yeni bujinin tırnak boşluğunu kontrol edin. Kutudan hazır ayarlı çıkanlar bile nakliyede darbe almış olabilir. Değeri kılavuzdaki rakamla karşılaştırın; iridyum bujilerin ince ucuna baskı uygulamayın.
- Elle yerleştirin. Yeni bujiyi anahtarı kullanmadan, parmakla çevirerek dişe oturtun. Rahat dönmüyorsa dişi zorlamışsınız demektir, çıkarıp yeniden başlayın.
- Torkuyla sıkın. Üreticinin belirttiği değeri kullanın. Fazla sıkmak izolatörü çatlatır, gevşek bırakmak sızdırmaya ve aşırı ısınmaya yol açar.
- Bobinleri takın. Başlığın içine az miktarda dielektrik gres sürmek, sonraki sökümde işinizi kolaylaştırır. Sökülen parçaları ters sırayla yerine monte edin.
- Çalıştırıp dinleyin. Motoru bir iki dakika rölantide bekletin. Titreme yoksa ve arıza lambası yanmıyorsa iş tamamdır.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu |
|---|---|
| Sıcak motorda söküp takmak | Silindir kapağında diş hasarı |
| Göz kararı sıkmak | Çatlak izolatör veya gevşek buji |
| Yanlış ısı değerinde buji kullanmak | Kurumlanma ya da aşırı ısınma |
| Kabloları karıştırmak | Motorun teklemesi, hiç çalışmaması |
| Tek bujiyi değiştirmek | Silindirler arası dengesiz yanma |
Son maddenin altını çizmek gerekir: bujiler takım olarak değişir. Biri arızalandıysa diğerlerinin de ömrü büyük ölçüde tükenmiştir.
Değişim sonrası ve diğer kontroller
Yeni bujiler takıldıktan sonra motorun ilk birkaç kilometrede kendini toplaması normaldir. Titreme veya teklemenin sürmesi durumunda sorun bujide değil, ateşleme bobininde, enjektörde ya da vakum kaçağında olabilir. Bu durumda önce yeni taktığınız bujileri tek tek çıkarıp uçlarına bakın; sadece bir silindirin bujisi ıslak ya da kurumluysa problemi o silindirde aramak gerekir.
Buji değişimini genel bakım takviminizin bir parçası ol