Araçta Yağlanması Gereken Yerler
Bir aracın sessiz ve düzgün çalışması, çoğu zaman gözle görünmeyen ince bir yağ filminin varlığına bağlıdır. Motor yağı akla ilk gelen konu olsa da, aracın altında ve gövdesinde onlarca hareketli parça vardır; bunların bir kısmı fabrikada ömürlük yağlanmış, bir kısmı ise düzenli olarak elden geçirilmek üzere bırakılmıştır. Kapı menteşesinin gıcırtısı, direksiyondaki tık sesi ya da el freni telinin sertleşmesi genellikle ihmal edilmiş bir yağlama noktasının ilk uyarısıdır. Aşağıda, araç yağlama noktaları konusunu bölge bölge ele alıyor; hangi noktada hangi ürünün kullanılacağını ve işlemi evde nasıl güvenle yapabileceğinizi anlatıyoruz.
Yağlama Neden Sadece Motorla İlgili Değil
Yağlamanın üç işlevi vardır: sürtünmeyi azaltmak, aşınmayı yavaşlatmak ve metali nemden korumak. Motor içindeki yaşlanmış yağ, kurumuş bir menteşe kadar görünür belirti vermez; ama araç gövdesindeki mekanik noktalar ihmal edildiğinde ses, sertlik ve pas hemen kendini gösterir. Bu yüzden yağ değişimi takviminizi tutarken, aynı bakımda birkaç dakikanızı harcayacağınız küçük noktaları da listeye eklemek mantıklıdır.
Bir başka önemli ayrım, gres ile sıvı yağ arasındadır. Gres, yerinde kalması gereken, toz ve suya maruz kalan yataklarda kullanılır. Sprey yağ ve penetran yağlar ise dar aralıklara girmesi, kısa süre etki etmesi beklenen yerlerde işe yarar. Yanlış ürünü yanlış yere uygulamak, hiç yağlamamaktan daha kötü sonuç verebilir: örneğin gres, kauçuk körüklerin içine sıkıştırıldığında kiri tutar ve aşındırıcı bir hamura dönüşür.
Araç Altındaki Yağlama Noktaları
Aracın alt tarafı, hem en çok zorlanan hem de en kolay gözden kaçan bölgedir. Kaldırma işlemini krikoyla yapıyorsanız mutlaka takoz veya sehpa kullanın; asla sadece krikonun üzerinde çalışmayın.
- Rot ve rotil başları: Eski araçlarda gres tapası (nipel) bulunur, gres tabancasıyla körük hafifçe şişene kadar basılır. Yeni araçlarda çoğu ömürlük kapalıdır; burada yapılacak iş körüğü yırtık var mı diye kontrol etmektir.
- Aks körükleri: Yırtık bir körük içindeki gresi kısa sürede kaybeder. Yırtık varsa yağlamak yetmez, körük değişmelidir.
- El freni ve debriyaj telleri: Kılıf ağzına ince penetran yağ damlatıp pedalı veya kolu birkaç kez çalıştırmak sertliği belirgin şekilde azaltır.
- Salıncak burçları ve viraj demiri bağlantıları: Nipeli olan tipler greslenir, kauçuk burçlar yağlanmaz.
- Diferansiyel ve şanzıman: Bunlar yağlanmaz, yağ seviyesi kontrol edilir. Diferansiyel yağı kontrolü ayrı bir işlem olarak takviminize girmeli.
Gövde, Kapılar ve Kabin Tarafı
Sürücünün günlük konforunu en çok etkileyen noktalar aslında burada. Bu bölgede birkaç sprey ve bir bez yeterlidir.
- Kapı menteşeleri ve kapı tutucu kolları: İnce yağ ya da beyaz lityum gres. Fazlasını mutlaka silin, yoksa giysilere bulaşır.
- Kapı kilit dilleri ve karşılık plakaları: Silikon esaslı ürün tercih edilir; kir çekmez.
- Motor kaputu ve bagaj kilit mekanizması: Kışın donma sorununun en sık yaşandığı yer. Kaput kilidi kurursa kaput açılmaz hale gelebilir.
- Kapı fitilleri: Yağ değil, silikon ya da lastik bakım ürünü. Bu işlem lastiğin kapıya donup yapışmasını da önler.
- Koltuk kızakları ve cam krikosu makasları: Yılda bir ince gres yeterlidir.
Silecek kollarının pivot noktaları da bu gruba girer. Kolda tık sesi ya da düzensiz süpürme varsa önce yağlamayı, sonra silecek başının durumunu kontrol etmek doğru sıralamadır.
Hangi Noktaya Ne Kadar Sıklıkla?
| Nokta | Ürün | Sıklık |
|---|---|---|
| Rot / rotil (nipelli) | Şasi gresi | Her yağ değişiminde kontrol |
| Kapı menteşeleri | Lityum gres / ince yağ | Yılda 1–2 kez |
| Kilit mekanizmaları | Silikon sprey | Kış öncesi |
| Fren / el freni telleri | Penetran yağ | Yılda 1 kez |
| Kapı fitilleri | Silikon bakım ürünü | Kış öncesi |
| Aks körükleri | Kontrol (gres kapalı) | Her lastik değişiminde |
Yağlanmaması gereken yerleri de bilmek en az bunlar kadar önemli. Fren diskleri, balata yüzeyleri, kayış ve kasnaklar, debriyaj baskı yüzeyi, hava filtresi kutusu içi ve elektrik bağlantılarının plastik gövdeleri yağdan uzak tutulmalıdır. Kayışa yağ değdiğinde kayma ve ıslık sesi başlar; balataya değdiğinde ise fren mesafesi uzar ve parça artık temizlenerek kurtarılamaz.
İşlemi Doğru Yapmanın Küçük Kuralları
- Yağlamadan önce noktayı temizleyin. Kirin üstüne basılan gres, aşındırıcı macun gibi çalışır.
- Gres tabancasıyla çalışırken körüğü patlatacak kadar basınç uygulamayın; hafif şişme yeterlidir.
- Uygulamadan sonra parçayı birkaç kez hareket ettirin, yağın yatağa dağılmasını sağlayın.
- Taşan yağı silin. Toz tutan fazla yağ, yağlamamış gibi sonuç verir.
- Yağlarken duyduğunuz anormal sesleri not edin. Ses yağlamadan sonra da sürüyorsa parça aşınmış olabilir.