Diferansiyel Yağı Kontrolü

Diferansiyel, motordan gelen gücü tekerleklere dağıtırken dönüş sırasında iç ve dış tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin veren mekanizmadır. İçindeki dişliler sürekli yüksek basınç altında birbirine sürtündüğü için burada kullanılan yağ, motor yağından daha farklı bir görev üstlenir: soğutmadan çok, metal yüzeyler arasında kopmayan bir film tabakası oluşturmak zorundadır. Bu nedenle diferansiyel yağı ihmal edildiğinde arıza sinyalleri yavaş gelir, ama geldiğinde faturası ağır olur. Aşağıda seviye kontrolünün nasıl yapılacağını, ne zaman değiştirilmesi gerektiğini ve değişim sırasında dikkat edilecek noktaları sırayla ele alıyoruz.

Diferansiyel yağı ne işe yarar, ne zaman bakılır?

Diferansiyel yağı genellikle GL-4 veya GL-5 sınıfı, yüksek basınç katkılı (EP) bir dişli yağıdır. Motor yağı gibi kirlenerek siyahlaşmaz; bunun yerine zamanla içindeki katkı maddeleri tükenir, aşınma sonucu oluşan metal talaşları yağın içinde birikir ve yağ akışkanlığını kaybederek koyulaşır. Arka itişli veya dört çeker araçlarda arkada ayrı bir diferansiyel gövdesi bulunur; önden çekişli araçlarda ise diferansiyel çoğunlukla şanzıman gövdesinin içindedir ve şanzıman yağıyla birlikte çalışır.

Kontrol için beklemeniz gereken belirtiler şunlardır:

• Viraj alırken arkadan gelen uğultu veya vınlama sesi
• Hız arttıkça tizleşen, gaz kesince değişen homurtu
• Diferansiyel kapağı çevresinde nemlenme, yağ sızıntısı, toprak-yağ karışımı birikinti
• Vites geçişlerinde arkadan gelen tok "tak" sesi (boşluk artışı)
• Aracın arka aksından gelen belirgin ısınma kokusu

Değişim aralığı araca ve kullanıma göre değişir. Genel olarak normal şartlarda uzun aralıklarla, römork çekiyorsanız, arazi kullanıyorsanız veya diferansiyel suya girdiyse çok daha erken değişim gerekir. En doğru bilgi her zaman aracın kullanım kılavuzundadır; oradaki değeri esas alın.

Seviye kontrolü nasıl yapılır?

Diferansiyelde motor yağındaki gibi bir çubuk yoktur. Seviye, gövdenin yan tarafındaki doldurma tapası üzerinden ölçülür. Mantık basittir: yağ, doldurma deliğinin alt kenarı hizasında olmalıdır. Parmağınızı deliğe soktuğunuzda yağa değiyorsanız seviye yeterli demektir.

1. Aracı düz zemine alın. Eğimli yerde yapılan ölçüm yanıltır. Kriko ile kaldıracaksanız her iki tarafı eşit yükseltin ve mutlaka takoz kullanın.
2. Motoru kapatın, aracın biraz soğumasını bekleyin. Sıcak yağ genleşir ve fışkırabilir.
3. Diferansiyel kapağını bulun; arka aksın ortasındaki yuvarlak gövdedir. Üzerinde genelde iki tapa vardır: üstteki doldurma, alttaki boşaltma.
4. Önce doldurma tapasını sökün. Boşaltmayı önce sökerseniz ve doldurma tapası sıkışırsa yağı boşaltmış ama dolduramamış olursunuz.
5. Temiz bir parmağınızı veya bükülmüş bir tel parçasını deliğe sokup seviyeyi kontrol edin. Yağ delik kenarının 1 cm kadar altına kadar kabul edilebilir.
6. Eksikse uygun yağdan yavaşça ekleyin, taşmaya başlayınca durun.

Çıkardığınız yağın rengine ve kokusuna da bakın. Süt kahvesi rengindeki bulanık yağ suya, yanık kokan koyu yağ aşırı ısınmaya işaret eder. Tapanın ucundaki mıknatısta ince metal tozu olması normaldir; parça parça talaş görüyorsanız iş dişli aşınmasına gitmiş demektir.

Yağ değişimi adımları

Değişim, seviye kontrolünden bir adım daha zahmetlidir çünkü çoğu diferansiyelde boşaltma tapası bulunmaz; kapağın sökülmesi gerekir. Hazırlığınızı buna göre yapın.

Gerekli malzemeler

• Araca uygun viskozitede dişli yağı (yaygın olarak 75W-90 veya 80W-90)
• Yağ pompası veya esnek hortumlu şişe
• Yeni kapak contası ya da sıvı conta (silikon)
• Lokma takımı, tork anahtarı, geniş yağ toplama kabı
• Yüzey temizleyici, tel fırça, temiz bez

İşlem sırası

1. Doldurma tapasını gevşetin, sonra boşaltma tapasını açın veya kapak civatalarını alttan başlayarak sökün.
2. Kapağı sökerken üst iki civatayı tam çıkarmayın; yağ kontrollü aksın diye kapağı hafif aralayın.
3. Gövde ve kapak yüzeyindeki eski conta kalıntılarını tamamen temizleyin. Yağlı yüzeye sürülen sıvı conta tutmaz.
4. Manyetik tapayı ve kapak içindeki mıknatısı temizleyin.
5. Yeni contayı yerleştirip civataları çapraz sırayla, üretici torkunda sıkın. Aşırı sıkmak kapağı çarpıtır.
6. Sıvı conta kullandıysanız yağ koymadan önce kürlenmesi için birkaç saat bekleyin.
7. Pompayla yağı doldurma deliğinden basın, taşma noktasına gelince durun. Tapayı takıp çevresini silin.
8. Kısa bir tur atıp aracı park edin ve altına karton serip birkaç saat sonra sızıntı olup olmadığına bakın.

Sık yapılan hatalar

En yaygın hata yanlış sınıf yağ kullanmaktır. Kilitli (LSD) diferansiyeli olan araçlar ek sürtünme katkısı ister; bu katkı olmadan viraj alırken tırıltı sesi gelir. Bir diğeri, "biraz fazla olsun" düşüncesiyle taşırmaktır; fazla yağ köpürür, keçelerden dışarı basar ve sızıntı sanılan bir sorun yaratır. Farklı marka ya da sınıftaki yağları karıştırmaktan da kaçının.

Diferansiyel bakımını, sitede anlattığımız motor yağı değişimi ve fren sistemi kontrolleriyle aynı bakım gününe denk getirmek işinizi kolaylaştırır. Araç zaten kaldırılmışken lastiklerin durumu