Radyatör Temizliği ve Bakımı

Motorun ürettiği ısının büyük bölümü soğutma sıvısı aracılığıyla radyatöre taşınır ve oradan havaya verilir. Bu zincirin herhangi bir halkasında tıkanma, kir birikmesi ya da sıvı kaybı olduğunda motor sıcaklığı hızla yükselir; en iyi durumda gösterge iğnesi kırmızıya yaklaşır, en kötü durumda silindir kapağı conta değiştirmek zorunda kalırsınız. Bu yüzden radyatör bakımı, yağ değişimi kadar rutine bağlanması gereken bir iş. İyi haber şu: temizlik ve kontrol işlemlerinin çoğu, temel el aletleri ve biraz sabırla evde yapılabilir.

Radyatörün ne zaman bakıma ihtiyacı olduğunu anlamak

Radyatör iki yönden kirlenir: dıştan petekler arasına yerleşen böcek, yaprak, yol tozu ve çamur; içten ise soğutma sıvısının zamanla oluşturduğu tortu, pas ve kireç. Dış kirlenme hava akışını engeller, iç kirlenme ise sıvının kanallardan geçişini yavaşlatır. Her ikisinin sonucu aynıdır: soğutma verimi düşer.

Şu belirtiler radyatöre bakma vaktinin geldiğini gösterir:

• Trafikte beklerken sıcaklık göstergesinin yükselmesi, seyir halinde normale dönmesi
• Kalorifer üflediği havanın soğuk kalması ya da geç ısınması
• Genleşme deposundaki sıvının kahverengi, paslı veya yağlı görünmesi
• Aracın altında kuruyunca yapış yapış, renkli leke bırakan sıvı damlaları
• Motor kaputu açıldığında tatlımsı, hafif yanık bir koku alınması
• Peteklerin gözle bakıldığında toprak veya böcek tabakasıyla kaplı olması

Bu belirtilerden bazıları klima kondenserinden de kaynaklanabilir; ikisi genellikle üst üste duran radyatörlerdir. Klimanın soğutmamasıyla motor ısınmasının bir arada gitmesi, hava akışını engelleyen ortak bir kirlilik anlamına gelir.

Dış temizlik: peteklerin havayı yeniden geçirmesi

Motor tamamen soğukken işe başlayın. Sıcak radyatöre soğuk su vurmak metalde ani büzülme yaratır ve kaçak yapabilir. Ön tampon altındaki plastik kaplamayı ya da ızgarayı sökmek çoğu araçta birkaç klips ve vidayla mümkündür; bu, peteklere doğrudan erişim sağlar.

1. Yumuşak bir fırça ya da basınçlı hava ile yüzeydeki kuru kiri, yaprakları alın.
2. Su akışını arkadan öne doğru, yani motor tarafından verin. Kirin girdiği yönden çıkmasını sağlarsınız.
3. Yüksek basınçlı yıkama makinesi kullanacaksanız düşük kademede, en az 30 cm mesafeden ve peteklere dik olmayacak şekilde çalışın. İnce alüminyum lamelleri yatırmak, tıkamaktan daha kötüdür.
4. Yağlı kir varsa sulandırılmış radyatör temizleme köpüğü sıkıp beş dakika bekleyin, ardından bolca durulayın.
5. Eğilmiş lamelleri ince bir plastik kart veya petek tarağıyla nazikçe düzeltin.

Bu sırada fan kanatlarını, fan davlumbazının kırıklarını ve hortum kelepçelerini de kontrol edin. Kaputun altındayken hava filtresine göz atmak da mantıklı olur; ikisi de aynı "nefes alma" mantığına hizmet eder.

İç temizlik ve soğutma sıvısının yenilenmesi

Soğutma sıvısı sadece donmayı engellemez; içindeki katkı paketi metal yüzeyleri korozyona karşı korur. Bu katkılar tükendiğinde sıvı berrak görünse bile işini yapmaz. Üretici genellikle belirli bir kilometre veya yıl aralığı verir; kullanım kılavuzunuzdaki değeri esas alın.

Sıvı değişiminin temel akışı şöyledir:

• Motor soğukken radyatör kapağını açın, alt tahliye tapasını veya alt hortumu gevşetip sıvıyı geniş bir kaba boşaltın.
• Sistem çok kirliyse saf su ile doldurup motoru çalışma sıcaklığına getirin, kaloriferi açık tutun, sonra tekrar boşaltın. Su temiz çıkana kadar tekrarlayın.
• Ağır tortu varsa piyasadaki radyatör iç temizleyicilerini talimatındaki süre kadar kullanın; süreyi aşmak eski hortumlara zarar verebilir.
• Doldurmada üreticinin belirttiği tipte antifrizi saf suyla, genellikle yarı yarıya karıştırarak kullanın. Farklı renkleri karıştırmak jelleşmeye yol açabilir.
• Sistemdeki havayı alın: kapağı açık tutup motoru rölantide çalıştırın, hava boşalınca seviyeyi tamamlayın. Aracın hava alma vidası varsa onu kullanın.

Eski sıvıyı lavaboya dökmeyin; etilen glikol tatlı kokusuyla hayvanları çeker ve zehirlidir. Kapalı bir bidonda toplayıp atık kabul noktasına verin.

Kaçak avı ve düzenli kontrol alışkanlığı

Radyatörün yanı sıra hortumlar, termostat gövdesi, devirdaim pompası keçesi ve kalorifer radyatörü de sızıntı noktasıdır. Basınç test pompası yoksa şu basit yöntem işe yarar: motoru soğukken temizleyin, bir gün normal kullanın, sonra bir el lambasıyla altını inceleyin. Kuruyan antifriz mat, kabuklu bir iz bırakır.